By Գրետա Միրզոյան 
Հունիսի 7-ի խորհրդարանական ընտրությունների նախաշեմին Հայաստանում արձանագրվում են իրավական համակարգի լիակատար փլուզման և արդարադատության որպես քաղաքական գործիք օգտագործելու մտահոգիչ դրսևորումներ։ Այս իրավիճակը, իմ վերլուծությամբ, ներկայացվում է որպես քաղաքական հակառակորդներին պայքարից հեռացնելու նպատակաուղղված արշավ։
Իրավապահ մարմինների գործողությունների քաղաքական ուղղվածությունը դառնում է ակնհայտ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրապարակային հայտարարությունների և դրանց հաջորդող «օպերատիվ» արձագանքների ժամանակագրությունից։ Օրինակ, երբ վարչապետը հանրահավաքի ժամանակ ակնարկում է ընդդիմադիր ցուցակի առանցքային դեմքերի հնարավոր հանցավոր գործունեության մասին, Քննչական կոմիտեն անմիջապես հանդես է գալիս համապատասխան հայտարարությամբ։
Այս պրակտիկան կոպտորեն խախտում է անմեղության կանխավարկածը։ Քննչական մարմինները, չեզոք իրավաբանական տերմինաբանություն օգտագործելու փոխարեն, արդեն իսկ կանխակալ, հաստատական մեղադրանքներ են առաջադրում՝ առանձին անձանց անվանելով «լրտեսներ» կամ «դավաճաններ»։ Այս վարքագիծը հակասում է ՄԻԵԴ նախադեպային իրավունքի և Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության պահանջներին՝ հանրային կարծիք ձևավորելու և մարդու հեղինակությունը միտումնավոր վարկաբեկելու արատավոր պրակտիկա լինելով։
Այս համակարգված մոտեցման հակասականությունը դրսևորվում է նաև Քննչական կոմիտեի հրապարակած հայտարարությունների անհերքելի փաստերի հետ հակասության մեջ։ Օրինակ, «Մայր Հայաստան» կուսակցության առաջնորդ Անդրանիկ Թևանյանի վերաբերյալ տարածվող տեղեկատվությունը, թե իբր նա 2024 թվականի ապրիլին փոխանցել է Ազգային ժողովի փակ նիստի նյութերը, բացարձակապես անհիմն է, քանի որ վերջինս դեռևս 2023 թվականի սեպտեմբերին հրաժարվել էր պատգամավորական մանդատից։
Ընդդիմադիր գործիչների և նրանց կողմնակիցների բնակարաններում իրականացվող զանգվածային խուզարկությունները բացահայտում են իշխանությունների իրական դրդապատճառները։ Այս գործողությունները, որոնք իրավական անհրաժեշտությունից զուրկ են, հետապնդում են բացառապես մեկ նպատակ՝ հանրության և քաղաքական դաշտի մասնակիցների շրջանում վախի ու բարոյահոգեբանական ճնշման մթնոլորտ տարածել, սահմանափակել քաղաքացիների արտահայտվելու ազատությունը և ճնշել դիմադրությունը ընտրություններից առաջ։
Քաղաքական հետապնդումները, միաժամանակ, տեղափոխվել են տնտեսական հարթություն՝ արտահայտվելով «Արարատցեմենտ» գործարանի նկատմամբ պետական վերահսկողություն սահմանելու և վարչապետի հրապարակային սպառնալիքներից անմիջապես հետո ժամանակավոր կառավարիչ նշանակելու փորձով։
Այս ամենին ավելանում են ընդդիմադիր գործիչների ընտանիքների, այդ թվում՝ երեխաների հասցեին հնչող հրապարակային սպառնալիքները, որը ես համարում եմ քաղաքական մշակույթի և էթիկայի բացարձակ անկման վկայություն։ Նախընտրական ծրագրից մասնավոր սեփականության ճակատագիրը կանխորոշող իրավական պարտադիր ուժ ունեցող դատական ակտի բացակայությունը՝ այն պնդմամբ, թե «մինչև 2031 թվականը Գագիկ Ծառուկյանի տունը պետք է դառնա ծերանոց», ցույց է տալիս, որ գործադիր իշխանությունն իրեն է վերապահել քննիչի, դատախազի և դատավորի գործառույթները։
Այս ամենը, ընտրություններից ընդամենը երկու շաբաթ առաջ, վկայում է ոչ թե ներկայիս կառավարության ուժի, այլ համակարգային վախի և սեփական քաղաքական կործանման գիտակցման մասին։ Նախընտրական տակտիկական առավելությունների համար իրավական ընթացակարգերը զոհաբերելը, իմ կարծիքով, լրջագույն հարված է հասցնում Հայաստանի Հանրապետության ժողովրդավարական ինստիտուտներին։