Ընտրությունների հնարավոր ելքի վերլուծության հիմքում՝ հայկական քաղաքականության առանձնահատկությունները

Ընտրությունների հնարավոր ելքը վերլուծելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել հայկական քաղաքականության մի քանի առանձնահատկություն։ Իշխանության համար նույնիսկ ամենաանբարենպաստ կանխատեսումները կարող են չիրականանալ, քանի որ իշխող կուսակցությունը պահպանում է վարչական ռեսուրսը, բարձր ճանաչելիությունը և, ըստ իմ աղբյուրների, լուրջ ֆինանսական առավելություն։

Այս եզրահանգումը հիմնված է ռուսական «Իզվեստիա» թերթում հրապարակված վերլուծության վրա, որտեղ նշվում է, որ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը ներկայիս իր դիրքերում ավելի ուժեղ է, քան իր մրցակիցների մեծ մասը։ Այս առավելությունը, մասնավորապես, արտահայտվում է կուսակցության կողմից ընտրական քարոզարշավի համար հատկացվող միջոցների ծավալով։ Ըստ տեղեկությունների՝ այդ գումարը կարող է գերազանցել 50 միլիոն դոլարը։

ԳԱՈՒԳՆ-ի քաղաքագիտության ամբիոնի դոցենտ Արթուր Ավակովը նշում է, որ «Քաղաքացիական պայմանագրի» հետ մրցակցելու համար ռեսուրսներ ունի միայն «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքը, թեև նրա քարոզարշավի բյուջեն զգալիորեն ցածր է։ Մնացած կուսակցությունները, որոնք չունեն իշխանական կուսակցությանն առնչվող ռեսուրսներ, փոխհատուցում են դրանք առաջնորդների անձնական հեղինակությամբ, սակայն նրանց հասարակական աջակցության հնարավորությունը, ըստ սոցիոլոգների տվյալների, սահմանափակվում է 8-10 տոկոսով։

Արթուր Ավակովը նաև հակադրում է տարբեր սոցիոլոգիական հարցումների արդյունքները։ Ընդդիմության կողմից հաճախ հղում կատարվող հետազոտությունները իշխող կուսակցության աջակցությունը գնահատում են մոտ 18-20 տոկոսով, մինչդեռ իշխանությանն առավել լոյալ համարվող սոցիոլոգները «Քաղաքացիական պայմանագրին» տալիս են մոտ 35 տոկոս և ավելի։ Այս տարբերությունները, սակայն, չեն փոխում ընդհանուր պատկերը, որի համաձայն «Քաղաքացիական պայմանագիրը» շարունակում է մնալ երկրում ամենաժողովրդական քաղաքական ուժերից մեկը։

Ընդդիմության գլխավոր խնդիրը, ըստ վերլուծության, այն է, որ նրա կուսակցություններից ոչ մեկն առայժմ ունակ չէ միանձնյա կառավարություն ձեւավորել։ «Ուժեղ Հայաստան» դաշինքը, թեև կարող է մոտենալ իշխանական կուսակցությանը, սակայն հազվադեպ է, որ նրանից առաջանա։ Ընդդիմության համար ավելի ռեալ սցենարը խորհրդարանում իր դիրքերի ուժեղացումն է, այլ ոչ թե երաշխավորված իշխանափոխությունը։

Վերջում, վերլուծությունը նաև անդրադառնում է արտաքին քաղաքականության հնարավոր զարգացումներին։ Ըստ Ավակովի՝ Փաշինյանի կուսակցության հաղթանակի դեպքում էլ արտաքին քաղաքականության կտրուկ շրջադարձ ակնկալելու հարկ չկա։ Տեսանելի հեռանկարում Հայաստանը չի անդամակցի ԵՄ-ին, դուրս չի գա ԵԱՏՄ-ից և, ամենայն հավանականությամբ, պաշտոնապես կմնա ՀԱՊԿ անդամ, թեև նրա մասնակցությունը կազմակերպությանը կարող է շարունակել մնալ սառեցված։ Երևանը Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների նկատմամբ ոչ լիարժեք այլընտրանք ունի, և դրանք լիովին խզելու լուրջ պատճառներ չկան։